Την Κυριακή 26 Απριλίου η άτυπη ομάδα μας ‘δίκτυο πολιτών για την προστασία των υγροτόπων Αττικής΄ (πρωτοβουλία των ΠΡΑΣΙΝΩΝ -Οικολογία) πραγματοποίησε την τέταρτη επίσκεψή της (Σχοινιάς, Βουρκάρι, Ψάθα) αυτή τη φορά στο Ρέμα Ραφήνας, όπου είχαμε μία εξαιρετική εμπειρία.
Αρχικά στο δρόμο μας προς Ραφήνα κάναμε στάση και παρατήρηση στον εσωτερικό περιστασιακό υγρότοπο Λουτρού, ο οποίος ήταν γεμάτος με νερό σε μία μεγάλη έκταση της Πεδιάδας των Σπάτων σε απόσταση από το αεροδρόμιο και που αποτελεί κομμάτι του πλημμυρικού πεδίου του Ρέματος Ραφήνας.
Οι ενεργοί πολίτες που μας μίλησαν είπαν ότι η πλούσια σε βροχές χρονιά γέμισε ξανά τον υγρότοπο μετά το 2020, ενώ παρατηρούνται υδρόβια πουλιά (χαλκόκοτες, λιμνοτσικνιάδες, καλαμοκανάδες, βαλτόπαπιες, νεραγκούλες) που βρίσκουν τροφή στο λασπώδες έδαφος.
Οι κάτοικοι μας ενημέρωσαν ότι πρόσφατα έγιναν παράνομα μπαζώματα, η χειρότερη λαίλαπα που συναντάμε συχνά στις επισκέψεις μας, τα οποία δημιούργησαν ένα «νησάκι» στη μέση του υγροτόπου.
Οι ενεργοί πολίτες προχώρησαν σε καταγγελία, ήρθαν επιθεωρητές περιβάλλοντος και μετά από αναζήτηση στο κτηματολόγιο εντοπίστηκαν οι ιδιοκτήτες που τιμωρήθηκαν με πρόστιμα και υποχρεώθηκαν να απομακρύνουν τα μπάζα, κάτι που έγινε.
Η σχεδιαζόμενη κατασκευή μεγάλων έργων όπως δρόμοι και η εγκατάσταση data centers, καθώς και οι εντεινόμενες οικιστικές πιέσεις ‘τρώνε’ όλο και περισσότερο όχι μόνο τους υγροτόπους και σημαντικά οικοσυστήματα της Αττικής αλλά και εύφορη γη υψηλής παραγωγικότητας, στην οποία καλλιεργούνται ακόμα και σήμερα, σε πολύ περιορισμένο βαθμό σε σχέση με παλαιότερα, αμπέλια, ελιές και διάφορες άλλες καλλιέργειες.
Στη συνέχεια της εξόρμησης βρεθήκαμε σε μία περιοχή μοναδικού φυσικού κάλους με οργιώδη παραποτάμια βλάστηση, πεντακάθαρο νερό και ήχους από ψευταηδόνια και βατράχια στην περιοχή Πετρέζα κατά μήκος του ρέματος της Ραφήνας. Στο ρέμα Ραφήνας ενώνονται ρέματα της Πεντέλης και του Υμηττού, όπως ο Βαλανάρης κ.ά., για να καταλήξουν στον κόλπο της Ραφήνας.
Το Ρέμα Ραφήνας να θυμίσουμε ότι είναι το μοναδικό ανοιχτό ποτάμι της Αττικής, που δυστυχώς πρόκειται να εγκιβωτιστεί με σαρζανέτια και τσιμεντένια τοιχία. Ωσάν να μην έμαθε η Πολιτεία τίποτα από τα λάθη της και να εξακολουθεί δογματικά σε μία παρωχημένη αντιπλημμυρική πρακτική που δείχνει ότι αγνοεί παντελώς τα έργα που βασίζονται στις NBS (λύσεις βασισμένες στη φύση) και διέπουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία και πρακτική. Ήδη από το 2017 αποφασίστηκε ο εγκιβωτισμός του από το Υπουργείο Υποδομών με ΜΠΕ και ΑΕΠΟ, με τις οποίες θα εγκιβωτιστούν 15 από τα 25 χιλιόμετρα δλδ το μεγαλύτερο κομμάτι του ποταμού σε μία περιοχή ανάμεσα σε Σπάτα και Πικέρμι. Η καταστροφική συνέπεια πέρα από την οικολογική καταστροφή θα είναι να στενέψει το ποτάμι και να αυξηθεί η ορμή του νερού που σημαίνει ότι θα φτάνει στα χαμηλά σημεία χωρίς κανένα ‘φρένο’ από την παρόχθια βλάστηση και αποκομμένο από την περιβάλλουσα γη, στερώντας τα ευεργετικά οφέλη του νερού αλλά και τον υδροφόρο ορίζοντα.
Το έργο θα κοστίσει 100εκ.€ από τα ΕΣΠΑ και την Ευρ. Τράπεζα Επενδύσεων.
Τα τοπικά κινήματα που παλεύουν χρόνια για την σωτηρία και προστασία του Ρέματος της Ραφήνας έχουν προσφύγει στο ΣτΕ, με την εύλογη αιτιολογία ότι η μελέτη αντίκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και αναμένουν την απόφαση. Το ίδιο και για τα σχέδια λεκανών απορροής όπου δεν ακολουθήθηκε η ευρωπαϊκή νομοθεσία (4.7). Στο τέλος της επίσκεψης είδαμε το θλιβερό θέαμα της διάνοιξης της κοίτης με μπουλντόζες, την αφαίρεση όλης της βλάστησης εν αναμονή των τσιμεντένιων τοιχίων μέχρι την εκβολή…Το σημείο είχα δει πριν για να προστατευτεί το πάρκο χρόνια καταπράσινο και με έπιασε η καρδιά μου… Στόχος όλου αυτού είναι να προστατευτεί το πάρκο Καραμανλή (ο συνειρμός είναι αναπόφευκτος) με το …άδειο σιντριβάνι και το γκαζόν αλλά δεν ήθελαν τη φύση δίπλα τους, αλλά και κάποια οικήματα που προφανώς θα μπορούσαν να μεταφερθούν για να σωθεί η εκβολή του ποταμού.
Στον αγώνα για την προστασία του ρέματος έχει στρατευτεί και η νέα γενιά. Καταγγελία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκαναν νέα παιδιά για προσβολή των δικαιωμάτων τους για ποιότητα ζωής με τον σχεδιασμό του εγκιβωτισμού του ρέματος…
Η πόλη της Ραφήνας έχει να αντιμετωπίσει πρόσθετα προβλήματα (κυκλοφοριακό, ρύπανση) με το σχέδιο επέκτασης του λιμανιού, αλλά οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες γινόμαστε όλο και περισσότεροι, ανταλλάσσουμε γνώσεις και εμπειρίες, αλληλοστηριζόμαστε και δικτυωνόμαστε για την προστασία του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής μας.
